Jonathan Tresignie
Als student in spe de juiste opleiding osteopathie kiezen, is niet evident. Daarom steekt Osteopaat Vlaanderen in een nieuwe reeks artikelen zijn licht op bij de verschillende aanbieders van opleidingen en vormingen. Na The International Academy of Osteopathy (IAO), leggen we ons oor te luisteren bij The Belgian School of Osteopathy (Belso). Als “oudste osteopathieschool in België” kan Belso alvast een rijke geschiedenis voorleggen.
Pioniers van osteopathie opleidingen
Evert De Witte, hoofddocent en pedagogisch directeur bij Belso vertelt: “We gaan er prat op dat we bij Belso de allereerste opleiding osteopathie in België hebben ingericht. Dat was destijds een afsplitsing van het IRSK. Een aantal ‘founding fathers’ hebben toen Belso in het leven geroepen in 1981 om een gedegen opleiding osteopathie op de kaart te zetten in België.” Evert voegt eraan toe dat de oorspronkelijke stichters destijds in Parijs en Londen osteopathie studeerden. Dat verklaart waarom Belso van meet af aan in zowel Vlaanderen als Wallonië actief was. Meer nog: het maakt ze de enige in België die de opleiding osteopathie aanbiedt in beide landsdelen en in beide talen.
Zoals uit de vorige artikels al bleek, heeft de opleiding osteopathie in Vlaanderen vele voorouders. Belso lijkt in elk geval in het post-IRSK tijdperk het moederschip van de verschillende uitwaaieringen te zijn. Want de oprichters van niet alleen FICO en Osteon, maar ook IAO zijn terug te voeren tot voormalige studenten van Belso. “Als je de historiek bekijkt, kunnen we dus met rede zeggen dat we de pioniers van de opleiding osteopathie zijn. Vraag dat maar aan mijn vader!” glimlacht Evert.
Honesty in Osteopathy
Belso draagt al van in den beginne tot op vandaag een duidelijk credo uit: “honesty in osteopathy”. Daar gaat Evert graag dieper op in. “Voor ons begint dat mantra het geven van de juiste informatie. En dat doen we van bij de start. Als we het bijvoorbeeld over het diploma hebben dan zeggen we heel duidelijk: wij leveren een D.O. af, geen mastertitel. Want dat kan ook niet: een mastertitel is in België voorbehouden aan een universiteit. En er zijn geen universiteiten vandaag in ons land die onderricht in osteopathie voorzien.”
Al lijkt daar verandering in te komen. Zo stipt Evert stipt aan dat UCL in Louvain-La-Neuve sinds kort wel een opleiding osteopathie lijkt te voorzien. Maar het betreft eerder een specialisatie na kinesitherapie. Bovendien met heel wat restricties, verduidelijkt Evert: “Je mag er niet vol rond organen werken, niet onbeperkt craniaal. Dan kom je toch in een verhaal van veredelde manuele therapie vrees ik. Dat is niet de visie én de opleidingsvorm die we voor osteopathie voor ogen hebben.” Met andere woorden: een volwaardige en omvattende opleiding osteopathie op universitair niveau is er niet.
“We zijn geen instelling met een klemtoon op marketing.
Onze focus ligt op een eerlijke en correcte manier
studenten wegwijs maken in ons vak.”Evert De Witte, hoofddocent Belso
Wie een gedegen weekendopleiding (type 2) osteopathie zoekt, is bij Belso in elk geval aan het juiste adres. Want naast een veertigjarige geschiedenis in osteopathieonderwijs beschikt Belso ook over een sterke equipe aan docenten. Met oude rotten in het vak, maar ook aanstormend talent. Daarnaast ligt de klemtoon in de opleiding heel sterk op praktijk: 70% van de lessen is praktisch, 30% theorie. Evert onderstreept graag dat Belso uitgaat van een heel sterke, evidence-based onderbouw. Ook dat is “honesty in osteopathy”: deugdelijke, wetenschappelijke informatie. “We zijn geen instelling met een klemtoon op marketing, dat ligt ons niet. Wel op een eerlijke en correcte manier studenten wegwijs maken in ons vak”, onderstreept Evert.
Naast de opleiding tot osteopaat zijn er ook vervolmakingscursussen. Voor die trajecten zijn er vaak gastdocenten zoals recent bijvoorbeeld René Zweedijk. “Dit jaar hebben we een traject van drie weekends over craniale osteopathie. Vorig jaar stond embryologie op het programma.” Met de trajecten biedt Belso zo ook aan afgestudeerde osteopaten een aanbod om zich te blijven bijscholen. Kortom: het aanbod bestrijkt een brede waaier.
Een dialoogcultuur en open blik
Wat maakt Belso dan uniek of anders? Een antwoord op die vraag is de focus op dialoog en flexibiliteit. Volgens Evert gaat Belso steeds in gesprek met docenten en studenten om de opleidingen bij te schaven waar nodig. Maar ook om naar oplossingen te zoeken. Dat uit zich onder meer in de toelatingscriteria: die zijn ruimer dan bij andere instellingen. Kinesitherapie of geneeskunde is bij BELSO geen absolute voorwaarde om de opleiding osteopathie te starten. Evert legt uit: “Vandaag is het zo dat er geen officieel uitoefeningskader voor osteopathie is. Niemand kan in wezen iets claimen of verplichten. Als we de facto zeggen: uitsluitend kinesitherapeuten of artsen, dan is dat limitatief en missen we iets. Er zijn legio voorbeelden van studenten die niet 100% aan de toelatingsvoorwaarden voldeden, maar die met motivatie en goesting uitstekende osteo’s zijn geworden. En hun plek in de wereld van de osteopathie hebben verdiend.”
Evert beklemtoont wel heel nadrukkelijk dat zeker niet iedereen zomaar kan starten. Elke potentiële student die geen achtergrond geneeskunde of kinesitherapie heeft, moet namelijk beslagen ten ijs komen. “Er is een motivatie en een individueel gesprek die de basis vormen voor een formele toelating”, zegt Evert. En er is meer. “Wie geen vooropleiding heeft, zal sowieso 1000 uur stage moeten lopen. Volgens de OsEAN normen is het 501 uur voor wie al kinesitherapeut of arts is. Wie dat niet is zal dus dubbel zoveel stage in de vingers moeten krijgen.” In de praktijk is het zo dat het gros van de studenten kinesitherapeut of arts is en de uitzondering doorgaans een wetenschappelijke achtergrond hebben.
Dat Belso in heel België actief is, is een unicum. Maar ze kijken ook voorbij de landsgrenzen via internationale samenwerkingen. “In de begindagen was de expansiedrang groot”, mijmert Evert. “We hebben in São Paulo 5 jaar les gegeven! Daarna is alles overgedragen aan afgestudeerde osteopaten die de school hebben verdergezet.” Momenteel werkt Belso samen met het opleidingsinstituut FORMED in Caserta, nabij Napels. Er zijn ook gesprekken geweest met GRUPO THUBAN, een instelling in Spanje. Maar de globale pandemie heeft daar voor vertraging gezorgd.
Op Europees niveau is Belso ook lid van OsEAN om de osteopathie neuzen in dezelfde richting te krijgen. “Enerzijds is er de uitwisseling van ideeën en aanpak op Europees niveau tussen osteopathie instellingen. Anderzijds is er een streven naar het harmoniseren van aanpak. Al blijft dat moeilijk, want elk land en zelfs elke school kijkt door een eigen bril. Ten slotte zijn er de OsEAN audits waaraan we moeten voldoen wat de samenwerking ook een extra dimensie geeft op vlak van kwaliteit”, legt Evert uit.
Academische ambities
De academische component van osteopathie blijft bij Belso een thema. Evert benadrukt dat osteopathie absoluut universitair ingebed moet worden. Belso volgt daarom de evolutie van het "masterverhaal" op de voet. Momenteel volgen ze met veel interesse het samenwerkingsverband tussen Pantha Rei en de Staatsuniversiteit van Malta. Evert: “Als de tijd rijp is, zal Belso klaarstaan om op deze internationale trein te springen. We houden maximaal de vinger aan de pols in dit dossier, maar we willen ons vergewissen van de praktische uitwerking. Hoe verloopt de werking, zal er een intra muros campus zijn, hoe zit het met de uitwisseling, etc. Die vragen zijn belangrijk voor we ons vastklikken in een verhaal.”
Vroeger en nu
Als insider met een rijke kennis over de opleiding osteopathie, zelfs van vader op zoon, heeft Evert een unieke blik. Is de opleiding fel veranderd? “De opleiding inhoudelijk in wezen niet. Wel de manier waarop we lesgeven. Zeker in een post-COVID tijdperk is er een nog grotere focus op digitalisering”, zegt Evert. Hij vult aan: “De bouwstenen zijn dan ook nog altijd hetzelfde: het pariëtaal, visceraal systeem en craniaal systeem.” Volgens Evert zijn er wel altijd tendensen die meer aandacht krijgen. “Momenteel lijkt er heel wat focus te zijn op embryologie, posturologie en het hormonaal systeem”, stipt Evert aan.
“Als osteopaat moeten we ook durven erkennen
en zeggen dat we niet alle antwoorden hebben.
Ook wij zijn beperkt in onze mogelijkheden. ”
Evert De Witte, hoofddocent Belso
En de student osteopathie dan? Zijn daar evoluties door de jaren heen? Evert: “Wel de talenkennis, zeker het Frans, is niet meer wat het ooit geweest is. En dan druk ik me voorzichtig uit (lacht).” Misschien is er wel een ding dat Evert de nieuwe generaties studenten graag diets wil maken. “Als osteopaat moeten we ook durven erkennen en zeggen dat we niet alle antwoorden hebben. Ook wij zijn beperkt in onze mogelijkheden. Dat meegeven aan de patiënt is vaak iets wat een sterke indruk nalaat.” Ken je beperkingen, dus, een mooie parafrase van een citaat van Goethe. En een schitterend idee om mee af te sluiten.
Osteopaat Vlaanderen bedankt Evert De Witte van harte voor het interview. Meer informatie over Belso vind je op de officiële website. Ook voor vragen kan je op de website terecht.
